Αστάθεια μετά τις 17 Μαρτίου: Κρύο από βορειοανατολική Ευρώπη

Αστάθεια αναμένεται να επηρεάσει την Ελλάδα — κυρίως τα δυτικά, τα κεντρικά και τα νότια — μετά τις 17-18 Μαρτίου, σύμφωνα με τα τελευταία μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα προγνωστικά στοιχεία από μεγάλα μετεωρολογικά κέντρα υπολογισμών. Ο χειμώνας δεν θα παραδώσει εύκολα τα «όπλα» και μετά τις 17-18 Μαρτίου θα επικρατήσουν αισθητά ψυχρότερες θερμοκρασίες, καθώς δημιουργούνται προϋποθέσεις για κατεβασιές κρύου αέρα από τη βορειοανατολική Ευρώπη.

Το βαρομετρικό σύστημα αποδυναμώνεται

Τα τελευταία προγνωστικά στοιχεία δείχνουν ότι το βαρομετρικό σύστημα που κυριαρχεί στη Μεσόγειο αρχίζει να χάνει τη δύναμή του. Η αντικυκλωνική κυκλοφορία πάνω από την κεντρική Μεσόγειο αφήνει ουσιαστικά την περιοχή εκτεθειμένη σε διαφορετικές αέριες μάζες. Η εξέλιξη αυτή δημιουργεί τις προϋποθέσεις για μια περίοδο ιδιαίτερα μεταβαλλόμενου καιρού, με συνεχείς εναλλαγές καιρικών συνθηκών που θα κρατήσουν τουλάχιστον μέχρι το τέλος του μήνα.

Τα αριθμητικά μοντέλα πρόγνωσης — τόσο το ευρωπαϊκό ECMWF όσο και το αμερικανικό GFS — συγκλίνουν στο ίδιο σενάριο: ψυχρές αέριες μάζες σιβηρικής προέλευσης θα κινηθούν από τη βορειοανατολική Ευρώπη προς τα Βαλκάνια και στη συνέχεια προς το Αιγαίο, δημιουργώντας ένα ψυχρό μέτωπο που θα διασχίσει ολόκληρη τη χώρα. Η θερμοκρασία αναμένεται να πέσει κατά 5-8 βαθμούς Κελσίου σε σχέση με τις τιμές που θα επικρατούν στις αμέσως προηγούμενες ημέρες.

Σύγκρουση ψυχρών βαλκανικών και υγρών ατλαντικών αερίων μαζών

Το βασικό χαρακτηριστικό αυτής της περιόδου θα είναι η αντιπαράθεση δύο εντελώς διαφορετικών τύπων αερίων μαζών. Από τη μία πλευρά, ψυχρότερες μάζες αέρα από τα Βαλκάνια θα κατεβαίνουν προς τα νότια, μεταφέροντας πιο «κοφτερό» κρύο και ρίχνοντας αισθητά τη θερμοκρασία σε αρκετές περιοχές της νοτιοανατολικής Ευρώπης. Οι βοριάδες θα ενισχυθούν σημαντικά στο Αιγαίο, κάνοντας το κλίμα πιο ψυχρό από το συνηθισμένο για την εποχή.

Την ίδια στιγμή, από τα δυτικά θα παραμένει ανοιχτή η λεγόμενη «πύλη του Ατλαντικού». Μέσα από αυτή θα εισέρχονται υγρές και ασταθείς αέριες μάζες, πλούσιες σε υδρατμούς, οι οποίες συχνά προκαλούν βροχές, καταιγίδες και έντονα φαινόμενα. Όταν αυτές οι ατλαντικές μάζες συναντούν τον ψυχρότερο αέρα από τα ανατολικά και τα Βαλκάνια, δημιουργούνται ισχυρές ατμοσφαιρικές συγκρούσεις. Το αποτέλεσμα είναι γρήγορες μεταβολές του καιρού, με ηλιοφάνεια που μπορεί μέσα σε λίγες ώρες να δώσει τη θέση της σε μπόρες ή καταιγίδες.

Τι αναμένεται στη Θεσσαλονίκη και τη βόρεια Ελλάδα

Η Ελλάδα, λόγω της γεωγραφικής της θέσης ανάμεσα στα Βαλκάνια και τη Μεσόγειο, βρίσκεται συχνά ακριβώς στο «όριο» αυτών των ατμοσφαιρικών συγκρούσεων. Η Θεσσαλονίκη ειδικότερα, ως μεγάλο αστικό κέντρο στη βόρεια χώρα, θα δεχτεί πρώτη το ψυχρό κύμα. Αναμένονται συγκεκριμένα:

• Αισθητή πτώση θερμοκρασίας, ιδιαίτερα κατά τη νύχτα και νωρίς το πρωί, με τα ελάχιστα να πέφτουν κοντά στο μηδέν σε ορεινές περιοχές
• Ενίσχυση βοριάδων στο Αιγαίο, με εντάσεις 5-7 μποφόρ και τοπικές ενισχύσεις που μπορούν να ξεπεράσουν αυτές τις τιμές
• Ισχυρές βροχοπτώσεις και τοπικές καταιγίδες στα ηπειρωτικά, με αυξημένες ποσότητες υετού
• Πιθανές χιονοπτώσεις σε ορεινές περιοχές της Πίνδου, του Ολύμπου και γενικά της βόρειας χώρας, ακόμη και σε υψόμετρα όπου αρχίζει συνήθως η τήξη του χιονιού

Έως τις 21 Μαρτίου κατά διαστήματα θα έχει χειμωνιάτικο κρύο, κυρίως τη νύχτα και νωρίς το πρωί. Η αίσθηση του κρύου θα ενισχύεται από τους βοριάδες, καθιστώντας τον αέρα «τσουχτερό» στη Θεσσαλονίκη — ιδιαίτερα στην παραλία και στα ανατολικά προάστια που είναι εκτεθειμένα στον άνεμο.

Μια «νευρική» άνοιξη με συνεχείς εναλλαγές

Οι μετεωρολόγοι χαρακτηρίζουν αυτή την περίοδο ως τυπικά ανοιξιάτικη αλλά ιδιαίτερα δυναμική. Οι εναλλαγές θα είναι συχνές: διαστήματα με ήπιο καιρό και ήλιο θα διακόπτονται απότομα από περάσματα βαρομετρικών χαμηλών, τα οποία θα φέρνουν βροχές και τοπικές καταιγίδες. Η θερμοκρασία δεν θα ακολουθήσει σταθερή ανοδική πορεία, όπως θα περίμενε κανείς καθώς πλησιάζουμε στην άνοιξη.

Αντίθετα, υπάρχει το ενδεχόμενο το δεύτερο μισό του Μαρτίου να αποδειχθεί πιο ψυχρό και πιο βροχερό σε σχέση με το πρώτο δεκαπενθήμερο του μήνα — μια κατάσταση που δεν αποτελεί ανωμαλία αλλά είναι αρκετά συνηθισμένη στον ελλαδικό χώρο.

Η Πολιτική Προστασία σε ετοιμότητα

Η Πολιτική Προστασία έχει ήδη τεθεί σε κατάσταση αυξημένης ετοιμότητας για την αντιμετώπιση πιθανών πλημμυρικών φαινομένων και κατολισθήσεων, λαμβάνοντας υπόψη ότι τα εδάφη σε πολλές περιοχές της δυτικής Ελλάδας είναι ήδη κορεσμένα από τις βροχοπτώσεις των προηγούμενων μηνών. Η αυξημένη ραγδαιότητα των βροχών σε συνδυασμό με τον κορεσμό των εδαφών δημιουργεί συνθήκες αυξημένου κινδύνου.

Τα περάσματα βαρομετρικών χαμηλών από τη δυτική Μεσόγειο θα αυξήσουν την πιθανότητα για βροχές και καταιγίδες, κυρίως στη δυτική Ελλάδα, το Ιόνιο αλλά και σταδιακά σε πολλές ηπειρωτικές περιοχές. Η χώρα μας θα μπορούσε να βιώσει τις πιο έντονες εναλλαγές καιρού του μήνα ακριβώς στο δεύτερο μισό, με τη Θεσσαλονίκη να βρίσκεται στο σταυροδρόμι αυτών των ατμοσφαιρικών δυνάμεων. Συνιστάται η παρακολούθηση των επίσημων δελτίων της ΕΜΥ σε καθημερινή βάση.

Πώς θα εξελιχθεί η ψυχρή εισβολή ώρα με ώρα

Σύμφωνα με τα διαθέσιμα μοντέλα πρόβλεψης, η εξέλιξη της ψυχρής εισβολής αναμένεται ως εξής: Κατά τη Δευτέρα 16 Μαρτίου το βράδυ, θα αρχίσουν να εμφανίζονται νεφώσεις στη δυτική Ελλάδα, με τις πρώτες βροχές να πέφτουν στο Ιόνιο. Μέχρι το πρωί της Τρίτης 17 Μαρτίου, τα σύννεφα θα έχουν καλύψει και τη Θεσσαλονίκη, ενώ η θερμοκρασία θα αρχίσει να πέφτει αισθητά.

Κατά τη διάρκεια της Τρίτης και της Τετάρτης (17-18 Μαρτίου), οι βροχοπτώσεις θα γενικευτούν σε μεγάλο μέρος της χώρας. Στη Θεσσαλονίκη αναμένονται εντάσεις βροχής που θα μπορούσαν να φτάσουν τα 15-20 χιλιοστά ανά 24ωρο, ενώ στα ορεινά της Χαλκιδικής και του Χορτιάτη οι ποσότητες μπορεί να είναι μεγαλύτερες. Οι άνεμοι θα στρέψουν σε βόρειους-βορειοανατολικούς, φέρνοντας ψυχρό αέρα από τη Σιβηρία μέσω Βαλκανίων.

Η Πέμπτη 19 Μαρτίου θα βρει τη Θεσσαλονίκη σε πλήρη χειμωνιάτικο σκηνικό, με μέγιστες θερμοκρασίες που ίσως δεν ξεπεράσουν τους 10-12 βαθμούς — μια πτώση ακόμη και 10 βαθμών σε σχέση με τις ημέρες 13-14 Μαρτίου. Στα ορεινά πάνω από τα 800-1000 μέτρα, δεν αποκλείεται να πέσει χιόνι, ακόμη κι αν η τάση είναι πλέον για τήξη.

Η κατάσταση αυτή θα συνεχιστεί κατά διαστήματα μέχρι τις 21-22 Μαρτίου, οπότε αναμένεται σταδιακή βελτίωση. Ωστόσο, η ανάκαμψη θα είναι αργή και δεν αποκλείονται νέα κύματα αστάθειας προς τα τέλη του μήνα.

Οι κάτοικοι της Θεσσαλονίκης καλούνται να λάβουν μέτρα: βεβαιωθείτε ότι τα λούκια και οι υδρορροές σας είναι καθαρά, ασφαλίστε εξωτερικά αντικείμενα που μπορεί να παρασυρθούν από τον αέρα, και έχετε πρόχειρο ζεστό ρουχισμό. Για τους αγρότες της Κεντρικής Μακεδονίας, η προστασία πρώιμων καλλιεργειών και ανθοφόρων δέντρων είναι προτεραιότητα, καθώς οι ψυχρές θερμοκρασίες μπορεί να προκαλέσουν ζημιές.